We continue our travels in the 4th century and go to Nitrea in the Egyptian desert. As with so many of the saints of this time, we don’t have exact biographical data which tends to be so important to 20th century people. But, we have something so much greater. Stories of Pambo’s words to those seeking spiritual counsel.
We do know however, that as a young man Pambo learned from the Father of Egyptian monasticism, St. Antony of the Desert, also known as Antony of Egypt. We also know that he lived a very strong ascetical life of long fasts, diligent manual labor and most of all prayer. He wore only the rags that others had discarded, seeing as no one else would bother to pick them up. 20th century religious might see his asceticism as extreme and unhealthy, but this was the norm for his time and place.
When we look at Abba Pambo the man, we find that there is much that he can teach us. The first Scripture his teacher gave him was Psalm 38,“I said I will be watchful of my ways for fear I should sin with my tongue.” Abba Pambo responded, “that will do for today,” and he went off to think about it. Six months later he returned ready to continue his lesson. Perhaps we too could spend time meditating on this Psalm and benefit from its fruits.
The story is told that a Roman widow brought Pambo 300 pounds of silver as a gift, he accepted it and said that it would be used to help the poor monasteries, but he did not thank her. When she reminded him that it was “300 pounds of silver,” he responded, “He to whom you have offered this gift has no need for you to TELL Him it’s value.”Another time he was asked to “count” the money given to him to help those in need. He responded, “God does not ask how much but HOW.”
St. Pambo is generally referred to as Abba Pambo, a common title for the holy men of the Desert Fathers time. He lived a very austere life and to some was a gruff and grumpy old man. But, when we listen to his words we hear the wisdom of God ringing through. It was said of him that he talked very little and it was perhaps the words he did say that influenced St. Benedict in his Rule, to advise the monks to restrain their speech because, “In a flood of words you will not avoid sin”(Proverbs 10:19). And Elsewhere, “The tongue holds the key to life and death”(Proverbs 18:21). Do our words bring life or are they a source of pain, violence or even death to those who hear them?
Авва Памво
На Нитриската Гора живееше и блажениот Памво. учител на епископот Диоскор, на браќата Амониј, Евсевиј и Евтимиј, и на Ориген, роднината на Драконт, човек прекрасен и славен. Памво имаше многу, многубројни и различни добродетели и превосходства, но меѓу неговите големи добродетели особено се истакнуваше оваа добродетел: големиот презир кон златото и среброто, каков што бара Господовото слово. Блажената Меланија ми раскажуваше: “Наскоро по моето доаѓање од Рим во Александрија, откако чув од блажениот презвитер Исидор гостопримачот за добродетелниот живот на Памво, јас тргнав кај него во пустината со Исидор, и му однесов едно ковчеже со седумдесет и пет оки сребро, и го замолив да го прими овој мој имот. А тој, седејќи и плетејќи палмови гранчиња, ме благослови само со збор, и рече: “Бог нека те награди”. Потоа му рече на својот ученик Ориген: “Земи го ова и распредели го на браќата, кои живеат во Либија и по островите, оти тие манастири се посиромашни од другите”. И му нареди, на браќата во Египет да не им дава од тие пари, бидејќи нивната земја е поплодна од другите. Јас, пак – раска-жуваше Меланија – стоев и чекав да ме удостои со благослов, или барем да каже некој пофален збор за ваквиот дар, но откако не чув ништо од него, јас му реков: “Треба да знаеш, господине, оти овде има седумдесет и пет оки сребро”. Тој ни по тоа не ја крена главата, туку ми одговори, не погледнувајќи ниту во ковчежето: “Чедо, Оној, Кому Му го донесе тоа, нема потреба да Му кажуваш колку тежи, бидејќи тоа горе Он го мерел и ја поставил мерката, и уште многу порано Он ја знае тежината на ова сребро. Да ми го даваше мене, ќе беше добро да ми ја кажеш и количината, но ако го донесе на Бога, Кој не ги отфрли ниту двете лепти, туку ги оцени поскапо од сите останати дарови, тогаш молчи и биди спокојна”. Така дејствуваше благодатта Господова – велеше блажена Меланија – кога јас дојдов на оваа Гора. Наскоро потоа се упокои овој Божји човек, без боледување и без да страда телесно. Тој плетел кошница и испратил од монасите по мене, да ме повикаат. И кога го исплете и последното гранче, тој ми рече: “Земи ја оваа кошничка од моиве раце, како спомен од мене, оти немам ништо друго да ти оставам”. Тој почина без болест, предавајќи го својот дух на Господа во својата седумдесетта година. Откако го обвиткав телото на светителот со тенко платно и го ставив во гроб, јас ја напуштив пустината; а кошничката ќе ја чувам се до мојата смрт”.
Кажуваа дека Памво на својот смртен час, на презвитерот Ориген и економот Амониј, луѓе бележити, кои стоеле крај неговиот одар, им рекол: “Откако сум дојден на ова место во пустината и ја изѕидав оваа ќелија населувајќи се во неа, јас немам пропуштено ниту еден ден, а да не работам со своите раце, ниту, пак, паметам дека некогаш сум јадел леб бадијала, ниту подарен од некој друг. Не се кајам ниту за еден збор, кој досега сум го изговорил. И така јас заминувам при Бога, како се уште да не сум почнал да Му служам”.
Слугите Христови, Ориген и Амониј, ни сведочеа и ова ни го кажаа за ава Памво: “Кога го прашуваа за нешто од Светото писмо, или за нешто друго, тој никогаш не даваше веднаш одговор, велејќи дека се уште нема најдено одговор. Често пати поминуваа и по три месеци, а тој се уште не даваше одговор, велејќи дека се уште не знае што да одговори. Тој поради страв Божји беше многу внимателен во своите одговори, така што неговите одговори ги примаа со голема стравопочит, како одговори на Самиот Бог. Со оваа добродетел, односно прецизноста во словото, раскажуваа дека ги надминуваше сите светители, па дури и Антониј Велики”.
